Q.17 _______ ਸਬ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂਿਵੱਚ ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਹਾਂ, ਿਜੱਥੇ AC ਪਾਵਰ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋਚ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ
ਵਾਹਕ ਸੂਚਕਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਇਪੀਡਸ ਪਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Ans 1. ਵੇਵ ਟਰੈਪ
2. ਕੱਪਿਲੰਗ ਕਪੈਿਸਟਰ
3. ਅਰਥ ਸਿਵੱਚ
4. ਬਸ-ਬਾਰQ.1 ਬੀੜ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸਕਚਰੀ ਹੇਠਾਂਿਦੱਿਤਆਂਿਵੱਚਿਕਸ ਦੀਆਂਕਈ ਬਹੁਮੁੱਲੀਆਂਿਸ਼ਕਾਰ ਰੱਖਾਂਿਵੱਚਇੱਕ ਸੀ?
Ans 1. ਿਫਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਨੇ
2. ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਨੇ
3. ਬਿਠੰ ਡਾ ਦੇਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਨੇ
4. ਪਿਟਆਲਾ ਦੇਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਪਿਟਆਲਾ ਦੇਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਨੇ
ਬੀੜ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈਂਚੂਰੀ (Bir Moti Bagh Wildlife Sanctuary) ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਨੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਹੁਮੁੱਲੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰੱਖਾਂ (hunting reserves) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਵੇਰਵਾ: ਸਰਕਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ (Government Museum and Art Gallery), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਲੀ ਕੋਰਬੂਜ਼ਰ (Le Corbusier) ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 10 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.4 ਪੰਜਾਬ ਿਵੱਚ ਹਰੀ ਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਿਕਸ ਦਹਾਕੇਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ? Ans 1. 1980 ਦੇਦਹਾਕੇ 2. 1970 ਦੇਦਹਾਕੇ 3. 1950 ਦੇਦਹਾਕੇ 4. 1960 ਦੇਦਹਾਕ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ
ਵੇਰਵਾ:
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ (Green Revolution) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 1966-67 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ) ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ (HYV) ਦੇ ਬੀਜਾਂ, ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
Q.5 ਸ਼ੀ ਗੁਰੂਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਿਕਸ ਸਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ? Ans
1. 1389
2. 1596
3. 1532
4. 1469
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. 1469
ਵੇਰਵਾ:
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1469 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰਾਏ ਭੋਏ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ (ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
Q.6 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਿਰਪੋਰਟ ਦੇਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਿਵੱਚ ਿਲੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਕੀ ਸੀ?
Ans
1. 810
2. 957
3. 1010
4. 895
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. 895
ਵੇਰਵਾ: 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ (Census) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ (Sex Ratio) 895 ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਮਰਦ
Q.7 ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਿਵੱਚ ਰੂਪਨਗਰ ਹੜੱਪਾ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ (Harappan remains) ਪਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ __________ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਜਗਾ ਸੀ। Ans
1. ਚੌਥੀ
2. ਤੀਜੀ
3. ਦੂਜੀ
4. ਪਿਹਲੀ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਪਹਿਲੀ
ਵੇਰਵਾ:
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਹੜੱਪਾ ਕਾਲੀਨ (Harappan) ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਾਈਟ ਰੂਪਨਗਰ (ਰੋਪੜ) ਸੀ। ਇਸਦੀ ਖੁਦਾਈ 1952 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਵਾਈ. ਡੀ. ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.8 ਪੰਜਾਬ ਿਵੱਚ, ਖੇਡਾਂਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਿਵਭਾਗ ਿਕਸ ਸਾਲ ਹਦ ਿਵੱਚ ਆਇਆ:
Ans 1. 1975
2. 1978
3. 1964
4. 1969
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. 1975
ਵੇਰਵਾ:
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ (Department of Sports) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1975 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
Q.9 ________ ਨੇਗੁਰਮੁਖੀ ਿਲਪੀ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਿਦੱਤਾ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਿਸੱਖ ਸਮੁਦਾਇ ਦੀ ਧਾਰਿਮਕ ਪੁਸਤਕ ਿਲਖੀ ਗਈ ਹੈ।
Ans 1. ਸ਼ੀ ਗੁਰੂਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ
2. ਸ਼ੀ ਗੁਰੂਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
3. ਸ਼ੀ ਗੁਰੂਅੰਗਦ ਜੀ
4. ਸ਼ੀ ਗੁਰੂਅਮਰਦਾਸ ਜੀ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ
ਵੇਰਵਾ:
ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕ 'ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ' ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
Q.10 ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਿਸੰਘ ਅਵਾਰਡ ਿਕਸ ਖੇਤਰ ਿਵੱਚ ਿਦੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
Ans 1. ਦਵਾਈ
2. ਰੱਿਖਆ
3. ਖੇਡਾਂ
4. ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਖੇਡਾਂ
ਵੇਰਵਾ:
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਵਾਰਡ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਘੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ ਹੈ।
Q.11 ਹੁਿਸ਼ਆਰਪੁਰ ਦਾ ਪਿਤਆੜੀ ਡੈਮ (Patiari Dam) ਕਦਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ?
Ans 1. 2002
2. 1992
3. 1982
4. 1970
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. 2002
ਵੇਰਵਾ:
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਿਤਆੜੀ ਡੈਮ (Patiari Dam) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ 2002 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਬਣਿਆ (Earthen) ਡੈਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
Q.12 ਮਾਘੀ ਮੇਲਾ ਗੁਰੂਗੋਿਬੰਦ ਿਸੰਘ ਜੀ ਦੀ ਿਕਸ ਿਖਲਾਫ਼ 1705-06 ਿਵੱਚ ਲੜੀ ਗਈ ਜੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਿਵੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
Ans 1. ਿਬਿਟਸ਼
2. ਮੁਗਲ
3. ਰਾਜਪੂਤ
4. ਪੇਸ਼ਵਾ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਮੁਗਲ
ਵੇਰਵਾ:
ਮਾਘੀ ਮੇਲਾ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ 1705-06 ਵਿੱਚ ਲੜੀ ਗਈ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ (ਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ) ਦੁਆਰਾ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ।
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.13 ਪੰਜਾਬ ਿਵੱਚ ਫਤਿਹਗੜਸਾਿਹਬ ਦਾ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਾਇਟ ਿਮਊਜ਼ੀਅਮ ਿਕਸ ਸਾਲ ਸਥਾਿਪਤ ਕੀਤਾ ਿਗਆ:
Ans 1. 1980
2. 2010
3. 2000
4. 1990
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 2000
ਵੇਰਵਾ:
ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਾਈਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (Archaeological Site Museum) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 2000 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Q.14 ਕਪੂਰਥਲਾ-ਜਲੰਧਰ ਰੋਡ ‘ਤੇਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇਬਾਹਰ ਬਿਣਆ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਿਸਟੀ ਿਕੰਨੇਖੇਤਰ ਿਵੱਚ ਹੈ?
Ans 1. 79 ਏਕੜ
2. 72 ਏਕੜ
3. 77 ਏਕੜ
4. 75 ਏਕੜ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. 72 ਏਕੜ
ਵੇਰਵਾ:
ਕਪੂਰਥਲਾ-ਜਲੰਧਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਲਗਭਗ 72 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
Q.15 ਛੱਤਬੀੜ ਸੁਰੱਿਖਅਤ ਜੰਗਲ ਿਵੱਚਮਿਹੰਦਰ ਚੌਧਰੀ ਿਚੜੀਆ ਘਰ ਿਕਸ ਸਾਲ ਿਤਆਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ?
Ans 1. 1980
2. 1999
3. 1977
4. 1986
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 1977
ਵੇਰਵਾ:
ਛੱਤਬੀੜ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਹਾਲੀ) ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਮਹਿੰਦਰ ਚੌਧਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ (Mahendra Chaudhary Zoological Park) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ 1977 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
Q.16 ਝੋਨੇਤਇਲਾਵਾ, ਿਕਹੜੀ ਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਾਲੀ ਵੈਰਾਇਟੀ ਫ਼ਸਲ ਹਰੀ ਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਿਵੱਚ ਿਲਆਂਦਾ ਿਗਆ?
Ans 1. ਜ
2. ਕਣਕ
3. ਬਾਜਰਾ
4. ਮੱਕੀ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਕਣਕ
ਵੇਰਵਾ:
ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ (Rice) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਣਕ (Wheat) ਦੀ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ (HYV) ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
Q.17 ਪੰਜਾਬ ਦੇਹੇਠਾਂਿਦੱਿਤਆਂਿਵੱਚਿਕਸ ਿਜ਼ਲੇਿਵੱਚ ਹਰੀ ਾਂਤੀ ਲਾਗੂਕੀਤੀ ਗਈ?
Ans 1. ਪਠਾਨਕੋਟ
2. ਲੁਿਧਆਣਾ
3. ਅੰਿਮਤਸਰ
4. ਬਿਠੰ ਡਾ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਲੁਧਿਆਣਾ
ਵੇਰਵਾ:
ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਇਸਨੂੰ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ - IADP ਅਧੀਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ), ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਬਣਾਇਆ।
Q.18 ਰਾਮ ਬਾਗ਼ ਪੈਲੇਸ ਕਦਅਜਾਇਬ ਘਰ ਿਵੱਚ ਬਦਲ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ:
Ans 1. 1978
2. 1975
3. 1977
4. 1980
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 1977
ਵੇਰਵਾ:
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਮ ਬਾਗ਼ ਪੈਲੇਸ (ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਸਾਲ 1977 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ (ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
Q.19 ਲੋਹੜੀ ਿਕਸ ਤਾਰੀਖ਼ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
Ans 1. 12 ਜਨਵਰੀ
2. 14 ਜਨਵਰੀ
3. 13 ਜਨਵਰੀ
4. 11 ਜਨਵਰੀ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 13 ਜਨਵਰੀ
ਵੇਰਵਾ:
ਲੋਹੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 13 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.20 ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੂਲ ਭਾਰਤੀ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਿਰਵਾਰ ਿਵੱਚ ਹੈਿਜਸ ਿਵੱਚ ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ________ ਸ਼ਾਿਮਲ ਹਨ।
Ans 1. ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
2. ਲਾਤੀਨੀ
3. ਫਚ
4. ਜਰਮਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
ਵੇਰਵਾ:
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰਤੀ-ਯੂਰਪੀ (Indo-European) ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਗ੍ਰੀਕ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.1
Ans 1. AC ਸੀਰੀਜ਼ ਮੋਟਰ, ਿਸੰਗਲ ਫੇਜ਼ ਮੋਟਰ
2. ਿਸੰੋਨਸ ਜੈਨਰੇਟਰ, ਜਨਰਲ ਿਚੰਨ
3. ਰੀਪਲਸ਼ਨ ਮੋਟਰ, ਿਸੰਗਲ ਫੇਜ਼
4. ਿਸੰੋਨਸ ਮੋਟਰ, ਜਨਰਲ ਿਚੰਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਜੈਨਰੇਟਰ, ਜਨਰਲ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਵੇਰਵਾ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ (symbols) ਅਤੇ ਵਰਗੀਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਜੈਨਰੇਟਰ (Synchronous Generator) ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਜਿਵੇਂ PSPCL JE/ALM) ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
Q.2 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ ਿਬਜਲਈ ਖਤਰੇਦੀ ਸ਼ੇਣੀ ਦੇਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਨਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
Ans 1. ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਿਕਟ
2. ਖਰਾਬ ਮੈਨੁਅਲ ਹਡਿਲੰਗ ਤਕਨੀਕ
3. ਕਰੰਟ ਲੀਕੇਜ
4. ਓਪਨ ਵਾਇਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਖਰਾਬ ਮੈਨੁਅਲ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਤਕਨੀਕ
ਵੇਰਵਾ:
ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸਹੀ ਉੱਤਰ "ਖਰਾਬ ਮੈਨੁਅਲ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਤਕਨੀਕ" (Poor manual handling technique) ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ:
- ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ (Short Circuit), ਕਰੰਟ ਲੀਕੇਜ (Current Leakage), ਅਤੇ ਓਪਨ ਵਾਇਰ (Open Wire): ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ (Electrical Hazards) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
- ਖਰਾਬ ਮੈਨੁਅਲ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਤਕਨੀਕ: ਇਹ ਇੱਕ ਸਰੀਰਕ/ਮਕੈਨੀਕਲ ਖਤਰਾ (Physical/Ergonomic Hazard) ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁੱਕਣ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੱਟ (ਜਿਵੇਂ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਜਲਈ (Electrical) ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ PSPCL JE/ALM ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ (Safety Precautions) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਸਮੱਗਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.3 ਿਕਸੇ DC ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਿਵੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇਇੱਕ ਵੱਡੇਜੈਨਰੇਟਰ ਦੀ ਜਗਾ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਜੁੜੇਘੱਟ ਰੇਿਟੰਗ ਵਾਲੇਕਈ
ਜਨਰੇਟਰਾਂਤਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।‘ ਇਸ ਘਟਨਾ ਕੀ ਕਿਹੰਦੇਹਨ?
Ans 1. ਿਨਰਿਵਘਨ ਸੇਵਾ
2. DC ਜਨਰੇਟਰਾਂਦਾ ਯੋਿਗਕ ਸੰਚਾਲਨ
3. DC ਜਨਰੇਟਰਾਂਦਾ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸੰਚਾਲਨ
4. DC ਜਨਰੇਟਰਾਂਦਾ ਲੜੀਮ ਸੰਚਾਲਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. DC ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸੰਚਾਲਨ
ਵੇਰਵਾ:
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ "DC ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦਾ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸੰਚਾਲਨ" (Parallel Operation of DC Generators) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇ ਇਹ ਹਨ:
- ਲੋਡ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ: ਜਦੋਂ ਪਾਵਰ ਦੀ ਮੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਈ ਜਨਰੇਟਰ ਮਿਲ ਕੇ ਲੋਡ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
- ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ: ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਜਨਰੇਟਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਰਾਬੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਜਨਰੇਟਰ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
- ਰੱਖ-ਰਖਾਅ (Maintenance): ਇੱਕ ਜਨਰੇਟਰ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਜਨਰੇਟਰ ਸਪਲਾਈ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਕੁਸ਼ਲਤਾ: ਜਦੋਂ ਲੋਡ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਲੋੜੀਂਦੇ ਜਨਰੇਟਰ ਹੀ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.4 ਰੇਲਵੇਅਤੇਗਲੀ ਦੀਆਂਲਾਈਟਾਂਦੇਲਈ ਿਕਸ ਪਕਾਰ ਦੇਕੰਪਾਡ ਜੈਨਰੇਟਰ ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਹਨ, ਿਜੱਥੇਜੈਨਰੇਟਰ ਲੋਡ ਤਦੂਰ
ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Ans 1. ਓਵਰ-ਕੰਪਾਡਡ
2. ਅੰਡਰ-ਕੰਪਾਡਡ
3. ਿਡਫ਼ਰਨਸ਼ਲ ਕੰਪਾਡ ਜੈਨਰੇਟਰ
4. ਫਲੇਟ ਜਾਂਲੇਵਲ ਕੰਪਾਡ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਓਵਰ-ਕੰਪਾਡਡ (Over-compounded)
ਵੇਰਵਾ:
ਰੇਲਵੇ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੀਟ ਲਾਈਟਿੰਗ (ਗਲੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ) ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਡ ਜਨਰੇਟਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਓਵਰ-ਕੰਪਾਡਡ (Over-compounded) DC ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਡ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੀਡਰ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਡਰਾਪ (Voltage Drop) ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਵਰ-ਕੰਪਾਡਡ ਜਨਰੇਟਰ ਲੋਡ ਵਧਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਟਰਮੀਨਲ ਵੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਲਾਈਨ ਦੇ ਵੋਲਟੇਜ ਡਰਾਪ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਸਕਣ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਡ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵੋਲਟੇਜ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਡਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.5 ਿਕਸ ਪਕਾਰ ਦੇਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਿਫਊਜ਼ ਫੇਲਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Ans 1. ਉਦਾਸੀਨ ਸ਼ਾਰਟ ਲਈ ਫੇਜ਼
2. ਭਾਰੀ ਲੋਡ ਅਚਾਨਕ ਹਟਾਉਣਾ
3. ਆਸਮਾਨੀ ਿਬਜਲੀ ਤੂਫ਼ਾਨ
4. ਤਲ ਲਈ ਫੇਜ਼
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਉਦਾਸੀਨ ਸ਼ਾਰਟ ਲਈ ਫੇਜ਼ (Phase to Neutral Short Circuit)
ਵੇਰਵਾ:
ਇੱਕ ਫਿਊਜ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ (Short Circuit) ਜਾਂ ਓਵਰਲੋਡ (Overload) ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ 'ਫੇਜ਼' ਤਾਰ ਸਿੱਧੀ 'ਨਿਊਟਰਲ' (ਉਦਾਸੀਨ) ਤਾਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰੰਟ ਵਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਕਰੰਟ ਕਾਰਨ ਫਿਊਜ਼ ਦਾ ਤਾਰ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਟ ਡਿਸਕਨੈਕਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਫਿਊਜ਼ ਫੇਲ ਹੋਣਾ" ਜਾਂ "ਫਿਊਜ਼ ਉੱਡਣਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸੇਫਟੀ ਡਿਵਾਈਸਿਸ (ਜਿਵੇਂ MCB, ELCB) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.6 ਟਾਂਸਫ਼ਾਰਮਰ ਦਾ ਕਾਰਜ ਿਸਧਾਂਤ ਕੀ ਹੈ?
Ans 1. ਲਜ ਦਾ ਿਨਯਮ
2. ਫੈਰਾਡੇਦਾ ਿਬਜਲ-ਚੁੰਬਕੀ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਿਨਯਮ
3. ਮੈਕਸਵੇਲ ਦਾ ਕੋਰਕਸਿਊ ਿਨਯਮ
4. ਓਹਮ ਦਾ ਿਨਯਮ
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਫੈਰਾਡੇ ਦਾ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕੀ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਨਿਯਮ (Faraday's Law of Electromagnetic Induction)
ਵੇਰਵਾ:
ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਮਿਊਚੁਅਲ ਇੰਡਕਸ਼ਨ (Mutual Induction) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਰਾਡੇ ਦੇ ਬਿਜਲ-ਚੁੰਬਕੀ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੋਇਲ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਬਦਲਦਾ ਕਰੰਟ (Alternating Current) ਇੱਕ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਰ ਰਾਹੀਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਕੋਇਲ ਵਿੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਜਾਂ ਇਸਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.7 DC ਮਸ਼ੀਨ ਿਵੱਚ _______ ਦੁਆਰਾ ਪੇਿਰਤ (ਬੈਕ) EMF ਦੀ ਿਦਸ਼ਾ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Ans 1. ਫਲੈਿਮੰਗ ਦੇਖੱਬੇਹੱਥ ਦੇਿਨਯਮ
2. ਿਕਰਚੌਫ ਦੇਿਨਯਮ
3. ਓਹਮ ਦੇਿਨਯਮ
4. ਫਲੈਿਮੰਗ ਦੇਸੱਜੇਹੱਥ ਦੇਿਨਯਮ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਫਲੈਮਿੰਗ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਨਿਯਮ (Fleming's Right-Hand Rule)
ਵੇਰਵਾ:
DC ਜਨਰੇਟਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ EMF ਅਤੇ DC ਮੋਟਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੈਕ EMF (Back EMF) ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਫਲੈਮਿੰਗ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਨੋਟ: ਫਲੈਮਿੰਗ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਨਿਯਮ ਮੋਟਰ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ 'ਫੋਰਸ' (Motion) ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦਾ ਨਿਯਮ 'EMF' ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.8 1 ਮੈਿਟਕ ਹਾਰਸਪਾਵਰ = _______ ਵਾਟਸ।
Ans 1. 746
2. 750
3. 735.5
4. 850
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 735.5
ਵੇਰਵਾ:
ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਰਸਪਾਵਰ (Metric Horsepower) ਅਤੇ ਇੰਪੀਰੀਅਲ/ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਾਰਸਪਾਵਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
- 1 ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਰਸਪਾਵਰ (Metric HP) = 735.5 ਵਾਟਸ
- 1 ਮਕੈਨੀਕਲ/ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਹਾਰਸਪਾਵਰ (Mechanical HP) = 746 ਵਾਟਸ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਾਪਾਂ (Electrical Measurements) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਫਾਰਮੂਲੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.9 3 ਫੇਜ਼, 6-ਧਰੁਵ 50 Hz ਸਕਿਵਰਅਲ ਕੇਜ ਮੋਟਰ 950 rpm ਦੀ ਫੁਲ ਲੋਡ ਗਤੀ ਦੇਨਾਲ ਰੇਟਿਤ ਹੈ। ਤਤਕਾਲ ਸਟਾਰਟ
ਅੱਪ ‘ਤੇਸਿਲਪ ਪਤੀਸ਼ਤ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕਰੋ।
Ans 1. 0%
2. 50%
3. 100%
4. 5%
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 100%
ਵੇਰਵਾ:
ਸਲਿੱਪ (Slip) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$\text{Slip} = \frac{N_s - N_r}{N_s} \times 100$$
ਜਿੱਥੇ $N_s$ ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸਪੀਡ ਹੈ ਅਤੇ $N_r$ ਰੋਟਰ ਦੀ ਸਪੀਡ ਹੈ।
- ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ (Start-up) ਸਮੇਂ: ਮੋਟਰ ਅਜੇ ਘੁੰਮਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਰੋਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ($N_r$) 0 rpm ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਜਦੋਂ $N_r = 0$, ਤਾਂ ਸਲਿੱਪ = $\frac{N_s - 0}{N_s} \times 100 = 100\%$
ਇਸ ਲਈ, ਤਤਕਾਲ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ 'ਤੇ ਸਲਿੱਪ ਹਮੇਸ਼ਾ 100% ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਗਣਨਾਵਾਂ (Calculations) ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.10 ਤਾਂਬੇਦਾ ਪਰਮਾਣੂਪੁੰਜ ______ ਹੈ।
Ans 1. 63.54
2. 247
3. 51.996
4. 35.45
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. 63.54
ਵੇਰਵਾ:
ਤਾਂਬੇ (Copper - Cu) ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਪੁੰਜ (Atomic Mass) ਲਗਭਗ 63.546 u (ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 63.54 ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਕੰਡਕਟਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.11 ਬੈਟਰੀ ਚਾਰਜਰ ਿਵੱਚ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?
Ans 1. ਵੋਲਟੇਜ ਅਤੇਕਰੰਟ ਿਸਲੈਕਸ਼ਨ
2. ਚਾਰਜ ਅਧੀਨ ਬੈਟਰੀ ਿਵੱਚ ਿਜ਼ਆਦਾ ਚਾਰਿਜੰਗ ਕਰੰਟ ਦੇਪਵਾਹ ਰੋਕਣਾ
3. ਲੋੜਦੀ AC ਵੋਲਟੇਜ ਲਈ AC ਮੈਨਸ ਵੋਲਟੇਜ ਸਟੈਪ-ਡਾਊਨ ਕਰਨਾ
4. AC ਯੂਨੀ-ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨਲ DC ਿਵੱਚ ਬਦਲਣਾ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਲੋੜੀਂਦੀ AC ਵੋਲਟੇਜ ਲਈ AC ਮੈਨਸ ਵੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਸਟੈਪ-ਡਾਊਨ ਕਰਨਾ
ਵੇਰਵਾ:
ਬੈਟਰੀ ਚਾਰਜਰ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਉੱਚੀ ਸਪਲਾਈ ਵੋਲਟੇਜ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ 230V AC) ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਬੈਟਰੀ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਘੱਟ ਵੋਲਟੇਜ (Step-down) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਨੋਟ: ਵਿਕਲਪ 4 (AC ਨੂੰ DC ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ) ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਰੈਕਟੀਫਾਇਰ' (Rectifier) ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਰਕਟਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਇਓਡ ਜਾਂ ਫਿਲਟਰ) ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.12 ਸਬ ਸਟੇਸ਼ਨ ਿਵੱਚ, ______________ ਦੇਲਈ ਬੇਕਰ ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਹਨ।
Ans 1. ਟਾਂਸਿਮਸ਼ਨ ਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇਆਉਣ ਵਾਲੀ ਚ ਵੋਲਟੇਜ ਿਬਜਲੀ ਘੱਟ ਕਰਨ
2. ਜਦਅਚਾਨਕ ਿਬਜਲੀ ਵਾਧਾ ਜਾਂਦੋਸ਼ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮਿਬਜਲੀ ਪਵਾਹ ਿਵੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ
3. ਿਬਜਲੀ ਦੇਪਤੱਖ ਪਵਾਹ
4. ਗਾਹਕਾਂਲਈ ਿਬਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੁਧਾਰਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਜਦ ਅਚਾਨਕ ਬਿਜਲੀ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ (Fault) ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣ
ਵੇਰਵਾ:
ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਰਕਟ ਬ੍ਰੇਕਰ (Circuit Breakers) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਰਾਬੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ ਜਾਂ ਓਵਰਲੋਡ) ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਟ ਬ੍ਰੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਪਕਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਵਿੱਚ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਾਲਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਿਲੇਅ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਕਰ) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.13
Ans 1. ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
2. ਸਟੈਪ-ਡਾਊਨ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
3. ਆਇਰਨ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
4. ਸਟੈਪ-ਅੱਪ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਸਟੈਪ-ਡਾਊਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ
ਵੇਰਵਾ:
ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨਪੁਟ ਵੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਆਊਟਪੁੱਟ ਵੋਲਟੇਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਟੈਪ-ਡਾਊਨ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਲ (turns) ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਉੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਘੱਟ ਵੋਲਟੇਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਵਰ ਸਪਲਾਈ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਚਾਰਜਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
.Q.14 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ ਪਕਾਸ਼ ਦਾ ਿਨਯਮ ਹੈ?
Ans 1. ਫੈਰਾਡੇਦਾ ਿਨਯਮ
2. ਲਜ ਦਾ ਿਨਯਮ
3. ਉਲਟ ਵਰਗ ਿਨਯਮ
4. ਿਕਰਚੌਫ ਦਾ ਿਨਯਮ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਉਲਟ ਵਰਗ ਨਿਯਮ (Inverse Square Law)
ਵੇਰਵਾ:
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (Illumination/Light) ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਉਲਟ ਵਰਗ ਨਿਯਮ (Inverse Square Law) ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਤਹ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ (Illumination), ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਦੇ ਵਰਗ ਦੇ ਉਲਟ ਅਨੁਪਾਤੀ (inversely proportional) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਣਿਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ:
$$E \propto \frac{1}{d^2}$$
ਇਹ ਨਿਯਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਅਤੇ ਲਾਈਟਿੰਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਰੋਸ਼ਨੀ (Illumination) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਤਕਨੀਕੀ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.15 ਕਰੇਨਾਂਜਾਂਭਾਰੀ ਿਨਰਮਾਣ ਟਰੱਕਾਂਿਵੱਚ ਿਕਸ ਮੋਟਰ ਦੀ ਵਰਤਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਿਜੱਥੇਭਾਰੀ ਸਟਾਰਿਟੰਗ ਟੋਰਕ ਲੋੜਦਾ ਹੈ?
Ans 1. DC ਸ਼ੰਟ ਮੋਟਰ
2. DC ਸੀਰੀਜ਼ ਮੋਟਰ
3. DC ਕੰਪਾਡ ਮੋਟਰ
4. DC ਪੈਰਲਲ ਮੋਟਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. DC ਸੀਰੀਜ਼ ਮੋਟਰ
ਵੇਰਵਾ:
ਕਰੇਨਾਂ, ਭਾਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਟਰੱਕਾਂ (Hoist) ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚ DC ਸੀਰੀਜ਼ ਮੋਟਰ (DC Series Motor) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ:
- ਉੱਚ ਸਟਾਰਟਿੰਗ ਟੋਰਕ (High Starting Torque): ਇਹ ਮੋਟਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟੋਰਕ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਲੋਡ ਨਾਲ ਸਪੀਡ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲੋਡ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਗਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਿਫਟਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.16 ਜਨਰੇਿਟੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇਵੋਲਟੇਜ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇਵੰਡ ਲਈ ਵੋਲਟੇਜ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇਟਾਂਸਿਮਸ਼ਨ
ਨੈ ੱਟਵਰਕਾਂਿਵੱਚ ________________ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਕਰੰਟ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
2. ਪੂਟਸ਼ਲ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
3. ਸਰਿਕਟ ਬੇਕਰ
4. ਪਾਵਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਪਾਵਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ (Power Transformer)
ਵੇਰਵਾ:
ਪਾਵਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ (Transmission) ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਨਰੇਟਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਵੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ (Step-up) ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ (Losses) ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਵੋਲਟੇਜ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ (Step-down)।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.17 _______ ਸਬ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂਿਵੱਚ ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਹਾਂ, ਿਜੱਥੇ AC ਪਾਵਰ ਲਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋਚ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ
ਵਾਹਕ ਸੂਚਕਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਇਪੀਡਸ ਪਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Ans 1. ਵੇਵ ਟਰੈਪ
2. ਕੱਪਿਲੰਗ ਕਪੈਿਸਟਰ
3. ਅਰਥ ਸਿਵੱਚ
4. ਬਸ-ਬਾਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਵੇਵ ਟਰੈਪ (Wave Trap)
ਵੇਰਵਾ:
ਸਬ-ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਵ ਟਰੈਪ (Wave Trap) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਚ-ਵੋਲਟੇਜ ਪਾਵਰ ਲਾਈਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਚ-ਆਵਿਰਤੀ (High-frequency) ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਸਿਗਨਲਾਂ (Carrier signals) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਇਹ ਉੱਚ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸੰਚਾਰ ਸਿਗਨਲਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਕਾਵਟ (Impedance) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਗਨਲ ਪਾਵਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਣਚਾਹੇ ਰਸਤਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
- ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਹ ਪਾਵਰ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ (50 Hz/60 Hz) ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਇੰਪੀਡੈਂਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਿਰਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕੇ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਾਵਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸੰਚਾਰ ਉਪਕਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.18 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ LED ਦੇਸੰਬੰਧ ਿਵੱਚ ਸੱਚ ਹੈ?
Ans 1. LED ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੱਲਬਾਂਦੀ ਤੁਲਨਾ ਿਵੱਚ ਿਨਮਨ ਵੋਲਟੇਜ ਲੇਵਲ ਲੋੜਦੀ ਹੈ
2. LED ਿਵੱਚ ਿਫਲਾਮਟ ਹੁੰਦੇਹਨ
3. LED ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੱਲਬਾਂਦੀ ਤੁਲਨਾ ਿਵੱਚ ਚ ਵੋਲਟੇਜ ਲੇਵਲ ਲੋੜਦੀ ਹੈ
4. LED ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦੇਹਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. LED ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਬੱਲਬਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿਮਨ (Low) ਵੋਲਟੇਜ ਲੇਵਲ ਲੋੜਦੀ ਹੈ
ਵੇਰਵਾ:
LED (Light Emitting Diode) ਬਾਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤੱਥ ਸਹੀ ਹਨ:
- ਘੱਟ ਵੋਲਟੇਜ: LED ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵੋਲਟੇਜ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਊਰਜਾ-ਕੁਸ਼ਲ (Energy Efficient) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਕੋਈ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਨਹੀਂ: LED ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ (ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਲਦੀ ਫਿਊਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ)।
- ਘੱਟ ਗਰਮੀ: LED ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਇੰਕੈਂਡੀਸੈਂਟ (Incandescent) ਬੱਲਬਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ LED ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤਕਨੀਕਾਂ (Illumination techniques) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.19 ਤਰਲ ਜਾਂਘੋਲ ਦੇਰਾਹ ਿਬਜਲਈ ਕਰੰਟ ਦੇਗੁਜਰਣ ਦੇਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰਸਾਇਣ ਪਿਰਵਰਤਨ ਦੀ ਪਿਕਿਰਆ
__________ ਿਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਤਲਛਟੀਕਰਨ
2. ਖਮੀਰ
3. ਿਬਜਲੀ ਿਵਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
4. ਪਸਾਰਨ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਬਿਜਲੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (Electrolysis)
ਵੇਰਵਾ:
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰਲ ਜਾਂ ਘੋਲ (Electrolyte) ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਰੰਟ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (Electrolysis) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਪਲੇਟਿੰਗ, ਬੈਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਕੈਮਿਸਟਰੀ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਪਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.20 ਫਲੋਰੋਸਟ ਿਟਊਬਾਂਿਵੱਚ ਿਕਹੜਾ ਐਲੀਮਟ UV ਪਕਾਸ਼ ਿਦਸ਼ਮਾਨ ਪਕਾਸ਼ ਿਵੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ?
Ans 1. ਟੰਗਸਟਨ
2. ਪਾਰਾ
3. ਿਨਸ਼ਿਕਿਰਆ ਗੈਸ
4. ਫਾਸਫੋਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਫਾਸਫੋਰ (Phosphor)
ਵੇਰਵਾ:
ਫਲੋਰੋਸੈਂਟ ਟਿਊਬ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਸੇ ਫਾਸਫੋਰ (Phosphor) ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਟਿਊਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਰਾ (Mercury) ਵਾਸ਼ਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਦਿੱਖ UV (ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ) ਕਿਰਨਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ UV ਕਿਰਨਾਂ ਟਿਊਬ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਕੰਧ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਫਾਸਫੋਰ ਪਾਊਡਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (Visible Light) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਲਾਈਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.21 ਕਰੰਟ ਦੇਸਾਈਨ ਵੇਵ ਦਾ ਪਭਾਵੀ ਮੁੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸਦੇਿਸਖਰ ਮੁੱਲ ਦੇ ______ ਗੁਣ ਦੇਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Ans 1. 0.606
2. 6.37
3. 7.37
4. 0.707
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. 0.707
ਵੇਰਵਾ:
ਇੱਕ ਸਾਈਨ ਵੇਵ (Sine Wave) ਲਈ, ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਮੁੱਲ (RMS Value) ਅਤੇ ਸਿਖਰ ਮੁੱਲ (Peak Value) ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
$$\text{RMS Value} = \frac{1}{\sqrt{2}} \times \text{Peak Value}$$
ਕਿਉਂਕਿ $\frac{1}{\sqrt{2}} \approx 0.707$, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਮੁੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਖਰ ਮੁੱਲ ਦਾ 0.707 ਗੁਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਗਣਿਤਿਕ ਮਾਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.22 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜੀ ਿਡਜੀਟਲ ਵਾਟਮੀਟਰ ਦੀ ਖਾਮੀ ਹੈ?
Ans 1. ਅਸਥਾਈ ਸਪਲਾਈ ਵਾਟਮੀਟਰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
2. ਕੋਈ ਗਤੀਮਾਨ ਪੁਰਜਾ ਨਹ ਹੈ, ਯਾਂਤਿਰਕ ਹਾਨੀਆਂ 'ਤੇਰਗੜ ਘੱਟ ਹੋਜਾਂਦੀ ਹੈ
3. ਿਡਜੀਟਲ ਿਡਸਪਲੇਪੈਮਾਨੇ ਅੰਸ਼ ਿਵੱਚ ਅਤੇਸਹੀ ਤਰੀਕੇਨਾਲ ਪੜਨ ਦੀ ਸੁਿਵਧਾ ਿਦੰਦਾ ਹੈ
4. ਸਟੀਕਤਾ ਚ ਹੈ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਅਸਥਾਈ ਸਪਲਾਈ ਵਾਟਮੀਟਰ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਵੇਰਵਾ:
ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਟਮੀਟਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤੇ ਸਮਝਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ:
- ਖਾਮੀ (Disadvantage): ਡਿਜੀਟਲ ਯੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਰਕਟ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਥਿਰਤਾ (Surge) ਜਾਂ ਉੱਚ ਵੋਲਟੇਜ ਦਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਪੋਨੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਹੈ।
- ਬਾਕੀ ਵਿਕਲਪ: ਵਿਕਲਪ 2, 3, ਅਤੇ 4 ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਵਾਟਮੀਟਰ ਦੇ ਫਾਇਦੇ (Advantages) ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਟੀਕਤਾ)।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ (Measuring Instruments) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.23 ਤੁਸ ਿਰਣਾਤਮਕ ਤਾਪਮਾਨ ਗੁਣਾਂਕ ਪਤੀਰੋਧਕਾਂ (NTC ਪਤੀਰੋਧਕਾਂ) ਕੀ ਕਿਹੰਦੇਹੋ?
Ans 1. ਵੈਰੀਸਟਰ
2. ਪਕਾਸ਼ੀ ਚਾਲਕ
3. ਸਸੀਸਟਰ
4. ਥਰਮੀਸਟਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਥਰਮੀਸਟਰ (Thermistor)
ਵੇਰਵਾ:
ਥਰਮੀਸਟਰ (Thermistor) ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਰੋਧਕ (resistor) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰੋਧ (resistance) ਤਾਪਮਾਨ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। NTC (Negative Temperature Coefficient) ਥਰਮੀਸਟਰ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਰੋਧ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਵੈਰੀਸਟਰ (Varistor): ਇਹ ਵੋਲਟੇਜ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੋਧਕ ਹੈ।
- ਸਸੀਸਟਰ (Sensistor): ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ PTC (Positive Temperature Coefficient) ਗੁਣਾਂਕ ਵਾਲਾ ਰੋਧਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਥਰਮੀਸਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੈਂਸਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.24 ਸਾਈਨਸੋਇਡਲ AC ਲਈ ਫੋਰਮ ਫੈਕਟਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਿਕੰਨਾ ਹੈ?
Ans 1. 1.414
2. 1.14
3. 1.11
4. 4.141
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 1.11
ਵੇਰਵਾ:
ਫੋਰਮ ਫੈਕਟਰ (Form Factor) ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੰਗ ਦੇ RMS ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਔਸਤ ਮੁੱਲ (Average Value) ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
$$\text{Form Factor} = \frac{\text{RMS Value}}{\text{Average Value}}$$
ਇੱਕ ਸਾਈਨਸੋਇਡਲ (Sinusoidal) ਵੇਵ ਲਈ:
- RMS ਮੁੱਲ = $0.707 \times \text{Peak Value}$
- ਔਸਤ ਮੁੱਲ = $0.637 \times \text{Peak Value}$
ਇਸ ਲਈ, ਫੋਰਮ ਫੈਕਟਰ = $\frac{0.707}{0.637} \approx 1.11$
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਵੇਵਫਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਰ ਫੈਕਟਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਕ ਫੈਕਟਰ) ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.25 ਸਕਿਵਰਲ ਕੇਜ ਮੋਟਰ ਿਵੱਚ __________ ਦੇਨਾਲ ਇੱਕ ਰੋਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਿਕਟਡ ਬਾਰਾਂ
2. ਿਤੰਨ ਵਾਇੰਿਡੰਗਾਂਵਾਲੇਵਾਡ ਰੋਟਰਾਂ
3. ਓਪਨ-ਸਰਿਕਟਡ ਬਾਰਾਂ
4. ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਵਾਲੇਵਾਡ ਰੋਟਰਾਂ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਿਕਟਡ ਬਾਰਾਂ (Short-circuited bars)
ਵੇਰਵਾ:
ਸਕਿਵਰਲ ਕੇਜ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰ (Squirrel Cage Induction Motor) ਦਾ ਰੋਟਰ ਇੱਕ ਸਿਲੰਡਰ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ (bars) ਲੱਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਐਂਡ-ਰਿੰਗਾਂ (end-rings) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਸਰਕਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਇੱਕ ਪਿੰਜਰੇ (cage) ਵਰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ "ਸਕਿਵਰਲ ਕੇਜ" ਮੋਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.27 ਥੀ-ਫੇਜ਼ ਸਟਾਰ ਕਨੈ ਕਸ਼ਨ ਿਵੱਚ, ਲਾਈਨ ਵੋਲਟੇਜ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੇਜ਼ ਤਉਦਾਸੀਨ ਵੋਲਟੇਜ ਦੀ ____ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Ans 1. √3
2. 2
3. √2
4. 3
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. $\sqrt{3}$
ਵੇਰਵਾ:
ਥ੍ਰੀ-ਫੇਜ਼ ਸਟਾਰ (Star) ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਲਾਈਨ ਵੋਲਟੇਜ ($V_L$) ਅਤੇ ਫੇਜ਼ ਵੋਲਟੇਜ ($V_{ph}$) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
$$V_L = \sqrt{3} \times V_{ph}$$
ਇਸ ਲਈ, ਲਾਈਨ ਵੋਲਟੇਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੇਜ਼ ਵੋਲਟੇਜ (ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਥੇ 'ਫੇਜ਼ ਤੋਂ ਉਦਾਸੀਨ ਵੋਲਟੇਜ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਦਾ $\sqrt{3}$ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਡੈਲਟਾ (Delta) ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਥ੍ਰੀ-ਫੇਜ਼ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੋਰ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.28 ਿਹਸਟੈਰੀਿਸਸ ਹਾਨੀ ਲਈ ਸਮੀਕਰਨ Pb = η * Bmax^n * f * V ਦੇਰੂਪ ਿਵੱਚ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਹੈ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ Bmax
_____ ਵਜਜਾਿਣਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਸਟਾਈਨਮਟਜ ਿਹਸਟੈਰੀਿਸਸ ਗੁਣਾਂਕ
2. ਸਟਾਈਨਮਟਜ ਘਾਤ ਅੰਕ
3. ਅਿਧਕਤਮ ਪਵਾਹ ਘਣਤਾ
4. ਚੁੰਬਕੀ ਿਰਵਰਸਲਜ਼ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਅਧਿਕਤਮ ਪ੍ਰਵਾਹ ਘਣਤਾ (Maximum Flux Density)
ਵੇਰਵਾ:
ਹਿਸਟੈਰੀਸਿਸ ਹਾਨੀ (Hysteresis Loss) ਦੇ ਸਟਾਈਨਮੇਟਜ਼ (Steinmetz) ਸਮੀਕਰਨ $P_h = \eta \cdot B_{max}^n \cdot f \cdot V$ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦਾ ਅਰਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
- $P_h$: ਹਿਸਟੈਰੀਸਿਸ ਹਾਨੀ (Hysteresis loss)
- $\eta$: ਸਟਾਈਨਮੇਟਜ਼ ਹਿਸਟੈਰੀਸਿਸ ਗੁਣਾਂਕ (Steinmetz hysteresis constant)
- $B_{max}$: ਅਧਿਕਤਮ ਪ੍ਰਵਾਹ ਘਣਤਾ (Maximum Flux Density)
- $n$: ਸਟਾਈਨਮੇਟਜ਼ ਘਾਤ ਅੰਕ (Steinmetz exponent)
- $f$: ਚੁੰਬਕੀ ਉਲਟਾਓ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ (Frequency of magnetic reversal)
- $V$: ਕੋਰ ਦਾ ਆਇਤਨ (Volume of the core)
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੁਕਸਾਨਾਂ (Iron/Core losses) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.30 ਚੁੰਬਕੀਕਰਨ ਦੇਸੰਬੰਧ ਿਵੱਚ MMF ਦਾ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ?
Ans 1. ਮੈਗਨੈ ਟੋਮੋਿਟਵ ਫੋਰਸ (Magneto Motive Force)
2. ਮੈਗਨੈ ਟੋਮੋਸ਼ਨ ਫੋਰਸ (Magneto Motion Force)
3. ਮੈਗਨੈ ਿਟਕ ਮੋਿਟਵ ਫੋਰਸ (Magnetic Motive Force)
4. ਮੈਗਨੈ ਿਟਕ ਮੋਸ਼ਨ ਫੋਰਸ (Magnetic Motion Force)
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਮੈਗਨੈਟੋਮੋਟਿਵ ਫੋਰਸ (Magneto Motive Force)
ਵੇਰਵਾ:
MMF ਦਾ ਪੂਰਨ ਰੂਪ (Full form) Magneto Motive Force ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਬਲ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੁੰਬਕੀ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਚੁੰਬਕੀ ਪ੍ਰਵਾਹ (Magnetic Flux) ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਇਕਾਈ (Unit) ਐਂਪੀਅਰ-ਟਰਨ (Ampere-turns, AT) ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$MMF = N \times I$$
ਜਿੱਥੇ $N$ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਦੇ ਵਲ (turns) ਹਨ ਅਤੇ $I$ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਕਰੰਟ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ (Electromagnetism) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.31 ਿਕਰਚੌਫ ਦਾ ਪਿਹਲਾ ਿਨਯਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈਿਕ ਕਰੰਟ ਦੇਹਰੇਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ‘ਤੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇਕਰੰਟਾਂਦਾ ਜੋੜ, ਜਾਣ ਵਾਲੇਕਰੰਟਾਂਦੇ
ਜੋੜ _________ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਦੇਬਰਾਬਰ
2. ਤਘੱਟ
3. ਤਵੱਧ ਜਾਂਦੇਬਰਾਬਰ
4. ਤਵੱਧ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਦੇ ਬਰਾਬਰ
ਵੇਰਵਾ:
ਕਿਰਚੌਫ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਯਮ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਰਚੌਫ ਦਾ ਕਰੰਟ ਲਾਅ (KCL) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਰਕਟ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ (node) 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕਰੰਟਾਂ ਦਾ ਬੀਜਗਣਿਤ ਜੋੜ ਜ਼ੀਰੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ:
ਜੰਕਸ਼ਨ ਵੱਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਕਰੰਟ = ਜੰਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਕਰੰਟ
ਇਹ ਨਿਯਮ 'ਆਵੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਭਾਲ' (Conservation of Charge) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਚੌਫ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਯਮ (ਵੋਲਟੇਜ ਲਾਅ - KVL) ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.32 ਥੀ ਫੇਜ਼ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਗਤੀ ਪਤਾ ਕਰੋ, ਜੇਕਰ ਧਰੁਵ ਅਤੇਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਮਵਾਰ 3 ਅਤੇ 50 Hz ਿਦੱਤੇਗਏ
ਹਨ।
Ans 1. 4000 rpm
2. 1000 rpm
3. 2000 rpm
4. 3000 rpm
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 2000 rpm
ਵੇਰਵਾ:
ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸਪੀਡ ($N_s$) ਪਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$N_s = \frac{120 \times f}{P}$$
ਜਿੱਥੇ:
- $f$ (ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ) = $50 \text{ Hz}$
- $P$ (ਧਰੁਵ/Poles) = $3$
ਗਣਨਾ:
$$N_s = \frac{120 \times 50}{3}$$
$$N_s = \frac{6000}{3}$$
$$N_s = 2000 \text{ rpm}$$
ਇਸ ਲਈ, ਮੋਟਰ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਗਤੀ 2000 rpm ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪੀਡ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.33 ਕਾਮਨ ਇਮੀਟਰ ਆਊਟਪੁੱਟ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂਲਈ ਗਲਤ ਕਥਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
Ans 1. ਕਲੈਕਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਐਕਿਟਵ ਖੇਤਰ ਰੀਵਰਸ ਬਾਇਸਡ ਹੈਅਤੇਇਮੀਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਫਾਰਵਰਡ ਬਾਇਸਡ ਹੈ।
2. ਸੈਚਰੇਟਡ ਖੇਤਰ ਿਵੱਚ, ਇਮੀਟਰ ਅਤੇਕਲੈਕਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਫਾਰਵਰਡ-ਬਾਇਸਡ ਹਨ
3. ਕਲੈਕਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਐਕਿਟਵ ਖੇਤਰ ਫਾਰਵਰਡ ਬਾਇਸਡ ਹੈਅਤੇਇਮੀਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੀਵਰਸ ਬਾਇਸਡ ਹੈ।
4. ਐਕਿਟਵ ਖੇਤਰ ਿਵੱਚ, ਕਲੈਕਟਰ ਕਰੰਟ, ਬੇਸ ਕਰੰਟ ਤਬੀਟਾ ਗੁਣਾ ਿਜਆਦਾ ਹੈ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਕਲੈਕਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਐਕਿਟਵ ਖੇਤਰ ਫਾਰਵਰਡ ਬਾਇਸਡ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮੀਟਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੀਵਰਸ ਬਾਇਸਡ ਹੈ।
ਵੇਰਵਾ:
ਇਹ ਕਥਨ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਐਕਟਿਵ ਖੇਤਰ (Active Region) ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰ (Common Emitter) ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
- ਐਕਟਿਵ ਖੇਤਰ (Active Region): ਇਮੀਟਰ-ਬੇਸ ਜੰਕਸ਼ਨ ਫਾਰਵਰਡ ਬਾਇਸਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲੈਕਟਰ-ਬੇਸ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੀਵਰਸ ਬਾਇਸਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਵਿਕਲਪ 3 ਗਲਤ ਹੈ)।
- ਸੈਚੁਰੇਟਡ ਖੇਤਰ (Saturation Region): ਦੋਵੇਂ ਜੰਕਸ਼ਨ (ਇਮੀਟਰ ਅਤੇ ਕਲੈਕਟਰ) ਫਾਰਵਰਡ ਬਾਇਸਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। (ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਲਪ 2 ਸਹੀ ਹੈ)।
- ਕਟ-ਆਫ ਖੇਤਰ (Cut-off Region): ਦੋਵੇਂ ਜੰਕਸ਼ਨ ਰੀਵਰਸ ਬਾਇਸਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਕਰੰਟ ਦਾ ਸਬੰਧ: ਐਕਟਿਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕਲੈਕਟਰ ਕਰੰਟ ($I_c$) ਬੇਸ ਕਰੰਟ ($I_b$) ਦਾ $\beta$ (ਬੀਟਾ) ਗੁਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ $I_c = \beta I_b$। (ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਲਪ 4 ਸਹੀ ਹੈ)।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਸਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ (Configurations) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਆਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.34 ਥੀ ਫੇਜ਼ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰ 3 ਧਰੁਵਾਂਲਈ ਵਾਡ ਹੈਅਤੇ 50 Hz ਸਪਲਾਈ ਤਸਪਲਾਈ ਿਮਲਦੀ ਹੈ। ਜਦਸਿਲਪ 4 ਪਤੀਸ਼ਤ
ਹੈਤਾਂਰੋਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ਪਤਾ ਕਰੋ।
Ans 1. 2000 rpm
2. 1920 rpm
3. 2220 rpm
4. 1220 rpm
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. 1920 rpm
ਵੇਰਵਾ:
ਰੋਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ($N_r$) ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ:
1. ਸਮਕਾਲੀ ਗਤੀ ($N_s$) ਦੀ ਗਣਨਾ:
ਪਿਛਲੇ ਸਵਾਲ (Q.32) ਵਾਂਗ, $f = 50 \text{ Hz}$ ਅਤੇ $P = 3$ ਧਰੁਵਾਂ ਲਈ:
$$N_s = \frac{120 \times f}{P} = \frac{120 \times 50}{3} = 2000 \text{ rpm}$$
2. ਰੋਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ($N_r$) ਦੀ ਗਣਨਾ:
ਸਲਿੱਪ ($s$) ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$s = \frac{N_s - N_r}{N_s}$$
ਇੱਥੇ $s = 4\% = 0.04$ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
$$0.04 = \frac{2000 - N_r}{2000}$$
$$2000 \times 0.04 = 2000 - N_r$$
$$80 = 2000 - N_r$$
$$N_r = 2000 - 80 = 1920 \text{ rpm}$$
ਇਸ ਲਈ, ਰੋਟਰ ਦੀ ਗਤੀ 1920 rpm ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲਿੱਪ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.35 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ MCB ਦੇਸੰਚਾਲਨ ਦਾ ਿਸਧਾਂਤ ਨਹ ਹੈ?
Ans 1. ਮੈਗਨੇ ਿਟਕ ਹਾਈਡਰੋਿਲਕ
2. ਬਾਇਮੈਟਿਲਕ ਹਾਈਡਰੋਿਲਕ
3. ਅਿਸਸਟੈਡ ਬਾਇਮੈਟੇਿਲਕ
4. ਥਰਮਲ ਮੈਗਨੇ ਿਟਕ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਮੈਗਨੇਟਿਕ ਹਾਈਡਰੋਲਿਕ (Magnetic Hydraulic)
ਵੇਰਵਾ:
MCB (Miniature Circuit Breaker) ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਓਵਰਲੋਡ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਸਰਕਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਹਨ:
- ਥਰਮਲ ਮੈਗਨੇਟਿਕ (Thermal Magnetic): ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਇਮੈਟਲਿਕ ਸਟ੍ਰਿਪ ਓਵਰਲੋਡ ਲਈ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਕੋਇਲ ਸ਼ਾਰਟ-ਸਰਕਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਅਸਿਸਟਡ ਬਾਇਮੈਟੈਲਿਕ (Assisted Bimetallic): ਇਹ ਵੀ MCB ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਿਸਮ ਹੈ।
- ਬਾਇਮੈਟੈਲਿਕ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲਿਕ (Bimetallic Hydraulic): ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬ੍ਰੇਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲਿਕ-ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ "ਮੈਗਨੇਟਿਕ ਹਾਈਡਰੋਲਿਕ" ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ MCB ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਸਿਧਾਂਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ MCB ਅਤੇ MCCB ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟ੍ਰਿਪਿੰਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (B, C, D ਕਰਵ) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.36 ਪਤੀਰੋਧ ਦੇਿਨਯਮ ਸੰਬੰਧੀ ਹੇਠ ਿਲਿਖਆਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ ਕਥਨ ਸੱਚ ਨਹ ਹੈ?
Ans 1. ਤਾਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪਤੀਰੋਧ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਪਤੀਰੋਧ, ਚਾਲਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇਪਤੱਖ ਅਨੁਪਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3. ਤਾਰ ਦੇਕਾਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਦੇਵੱਧਣ ਨਾਲ ਪਤੀਰੋਧ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਪਤੀਰੋਧ, ਚਾਲਕ ਦੇਕਾਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਦੇਉਲਟ ਅਨੁਪਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਤਾਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪਤੀਰੋਧ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਰਵਾ:
ਇਹ ਕਥਨ ਗਲਤ (ਸੱਚ ਨਹੀਂ) ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀਰੋਧ (Resistance) ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ:
- ਲੰਬਾਈ ($L$): ਪਤੀਰੋਧ, ਚਾਲਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਨੁਪਾਤੀ (Directly Proportional) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ($R \propto L$)। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤਾਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਪਤੀਰੋਧ ਵੀ ਵਧੇਗਾ, ਘਟੇਗਾ ਨਹੀਂ।
- ਕਾਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ($A$): ਪਤੀਰੋਧ, ਕਾਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉਲਟ ਅਨੁਪਾਤੀ (Inversely Proportional) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ($R \propto \frac{1}{A}$)। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਖੇਤਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਤੀਰੋਧ ਘਟਦਾ ਹੈ (ਜੋ ਕਿ ਵਿਕਲਪ 3 ਅਤੇ 4 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ)।
ਇਸ ਲਈ, ਵਿਕਲਪ 1 ਪਤੀਰੋਧ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਚਾਲਕਾਂ (Conductors) ਦੀ ਰਜਿਸਟਿਵਿਟੀ (Resistivity) ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.37 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜੀ ਗੈਸ ਿਫਲਾਮਟ ਬੱਲਬਾਂਿਵੱਚ ਭਾਫ ਦੀ ਦਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
Ans 1. ਹਾਈਡੋਜਨ
2. ਆਕਸੀਜਨ
3. ਆਰਗੋਨ
4. ਕਾਰਬਨ ਮੋਨ ਕਸਾਈਡ.
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਆਰਗੋਨ (Argon)
ਵੇਰਵਾ:
ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਬੱਲਬਾਂ (Incandescent bulbs) ਵਿੱਚ ਆਰਗੋਨ (Argon) ਜਾਂ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ (inert) ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੈਸਾਂ ਫਿਲਾਮੈਂਟ (ਟੰਗਸਟਨ) ਦੇ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ (evaporation) ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਲਬ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਲਣ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਗੈਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਜਲਦੀ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਹੋ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਲਾਈਟਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.38 DC ਜੈਨਰੇਟਰ ਦਾ ਿਕਹੜਾ ਭਾਗ ਆਰਮੇਚਰ ‘ਤੇਮੌਜੂਦ ਊਰਜਾ ਬਾਹਰੀ ਸਰਿਕਟ ‘ਤੇਸਥਾਨਾਂਤਿਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
Ans 1. ਕੌਿਮਊਟੇਟਰ
2. ਬਰੁਸ਼
3. ਆਰਮੇਚਰ ਵਾਇੰਿਡੰਗ
4. ਆਰਮੇਚਰ ਕੋਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਕੌਮਿਊਟੇਟਰ (Commutator)
ਵੇਰਵਾ:
DC ਜਨਰੇਟਰ ਵਿੱਚ, ਆਰਮੇਚਰ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਹਮੇਸ਼ਾ AC (Alternating Current) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੌਮਿਊਟੇਟਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਇਸ AC ਨੂੰ DC (Direct Current) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬੁਰਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰੀ ਸਰਕਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੌਮਿਊਟੇਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਕੈਨੀਕਲ ਰੈਕਟੀਫਾਇਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਬੁਰਸ਼ (Brushes): ਇਹ ਕੌਮਿਊਟੇਟਰ ਤੋਂ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰੀ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਸਥਾਨਾਂਤਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੌਮਿਊਟੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ DC ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ (Yoke, Poles, Armature) ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.39 ਜੇਕਰ 0.26 cm ਿਵਆਸ ਵਾਲੀ ਇੱਕ 20 m ਦੀ ਯੂਰੇਕਾ ਤਾਰ ਿਵੱਚ 2.73 ਓਹਮ (ohms) ਦਾ ਪਤੀਰੋਧ ਹੈ, ਤਾਂਪਦਾਰਥ ਦਾ
ਿਵਸ਼ੇਸ਼ ਪਤੀਰੋਧ ਪਤਾ ਕਰੋ।
Ans 1. 38.5 µ ohm cm
2. 98.7 µ ohm cm
3. 65.4 µ ohm cm
4. 72.5 µ ohm cm
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. 98.7 µ ohm cm
ਵੇਰਵਾ (ਗਣਨਾ):
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਤੀਰੋਧ (Resistivity, $\rho$) ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$\rho = \frac{R \cdot A}{L}$$
ਜਿੱਥੇ:
- $R$ (ਪਤੀਰੋਧ) = $2.73 \text{ }\Omega$
- $L$ (ਲੰਬਾਈ) = $20 \text{ m} = 2000 \text{ cm}$
- $d$ (ਵਿਆਸ) = $0.26 \text{ cm}$
- $r$ (ਅਰਧ-ਵਿਆਸ) = $\frac{d}{2} = 0.13 \text{ cm}$
1. ਕਾਟ ਸੈਕਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ($A$) ਦੀ ਗਣਨਾ:
$$A = \pi \cdot r^2$$
$$A = 3.14159 \cdot (0.13)^2$$
$$A = 3.14159 \cdot 0.0169 \approx 0.0531 \text{ cm}^2$$
2. ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਤੀਰੋਧ ($\rho$) ਦੀ ਗਣਨਾ:
$$\rho = \frac{2.73 \cdot 0.0531}{2000}$$
$$\rho = \frac{0.144963}{2000} \approx 0.00007248 \text{ }\Omega \cdot \text{cm}$$
ਇਸਨੂੰ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਓਹਮ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ($\mu\Omega \cdot \text{cm}$) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ $10^6$ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰੋ:
$$\rho \approx 0.00007248 \cdot 10^6 \approx 72.48 \text{ }\mu\Omega \cdot \text{cm}$$
(ਨੋਟ: ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਅੰਤਰ ਪਾਈ ($\pi$) ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਚੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 72.5 $\mu\Omega \cdot \text{cm}$ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਉੱਤਰ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪ 2 (98.7) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਟਾਈਪਿੰਗ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇ। ਉੱਪਰਲੀ ਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ 72.5 $\mu\Omega \cdot \text{cm}$ ਸਹੀ ਹੈ।)
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਗਣਿਤਿਕ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.40 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ ਅਰਥ ਵਾਇਰ ਦੇਸੰਬੰਧ ਿਵੱਚ ਸੱਚ ਨਹ ਹੈ?
Ans 1. ਇਹ ਕੰਿਜਊਮਰ ਲੋਡ ਕਰੰਟ (ਿਰਟਰਨ ਕਰੰਟ) ਲੈਕੇਜਾਂਦੀ ਹੈ
2. ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਚੈਿਸਸ ਿਬਜਲੀਿਤ ਹੋਣ 'ਤੇਇਹ ਕਰੰਟ (ਲਘੂ) ਲੈਕੇਜਾਂਦੀ ਹੈ
3. ਇਹ ਿਬਜਲ-ਰੋਧੀ 'ਤੇਕਾਰਬਨ ਜੰਮਣ, ਿਬਜਲ-ਰੋਧੀ ਿਵੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਅਤੇਨਮੀ ਦੇਕਾਰਨ ਘੱਟ ਕਰੰਟ (ਲੀਕੇਜ) ਲੈਕੇਜਾਂਦੀ
ਹੈ
4. ਇਸ ਸਾਧਾਰਣ ਹਾਲਤ ਿਵੱਚ ਕਰੰਟ ਨਹ ਲੈਕੇਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਇਹ ਕੰਿਜਊਮਰ ਲੋਡ ਕਰੰਟ (ਰਿਟਰਨ ਕਰੰਟ) ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਵੇਰਵਾ:
ਇਹ ਕਥਨ ਗਲਤ (ਸੱਚ ਨਹੀਂ) ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਥ ਵਾਇਰ (Earth Wire) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਲੋਡ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਣਾ।
ਇੱਥੇ ਅਰਥਿੰਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤੱਥ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
- ਸੁਰੱਖਿਆ: ਅਰਥ ਵਾਇਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੁਕਸ (fault) ਪੈਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਬਾਡੀ ਵਿੱਚ ਕਰੰਟ ਆ ਜਾਣਾ)।
- ਲੋਡ ਕਰੰਟ: ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਲੋਡ ਕਰੰਟ (ਰਿਟਰਨ ਕਰੰਟ) ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਊਟਰਲ (Neutral) ਵਾਇਰ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥ ਵਾਇਰ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ।
- ਸਾਧਾਰਨ ਸਥਿਤੀ: ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਰਥ ਵਾਇਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਰੰਟ ਨਹੀਂ ਵਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ (ਵਿਕਲਪ 4 ਸਹੀ ਹੈ)।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (Earthing systems) ਜਾਂ MCB/ELCB ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.41 1 ਮਾਈੋ-ਐਮਪੀਅਰ ਦਾ ਮੁੱਲ ਦੱਸੋ।
Ans 1. 1/1000000 A
2. 1000 A
3. 1/1000 A
4. 1/10000 A
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. 1/1,000,000 A
ਵੇਰਵਾ: ਇੱਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਐਮਪੀਅਰ ($\mu A$) ਦਾ ਮੁੱਲ ਐਮਪੀਅਰ ਦੇ ਦਸ ਲੱਖਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ($10^{-6}$ A) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
$$1 \text{ }\mu A = 0.000001 \text{ A} = \frac{1}{1,000,000} \text{ A}$$
ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟੇ ਕਰੰਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਾਪ ਹੈ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਮਾਪ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਇਕਾਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਲੀ-ਐਮਪੀਅਰ ਜਾਂ ਨੈਨੋ-ਐਮਪੀਅਰ) ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
Q.43 ਦੋਧਾਤੂਪਲੇਟਾਂਜਾਂਚਾਲਕਾਂ ਿਮਸ਼ਰਤ ਧਾਤੂਦੇਨਾਲ ਿਪਘਲਾਏ ਿਬਨਾਂਜੋੜਨ ਦੀ ਪਿਕਿਰਆ ਕੀ ਕਿਹੰਦੇਹਨ?
Ans 1. ਿਪਘਲਾਉਣਾ
2. ਟਾਂਕੇਲਗਾਉਣਾ
3. ਿਸਣ ਲਗਾਉਣਾ
4. ਸੋਲਡਿਰੰਗ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਸੋਲਡਿਰੰਗ
ਦੋ ਧਾਤੂ ਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਨਰਮ ਧਾਤੂ (filler metal) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੋਲਡਿਰੰਗ (Soldering) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.46 ਿਕਸ ਪਕਾਰ ਦੇਪਤੀਰੋਧਕਾਂਿਵੱਚ ਿਸਰੇਿਮਕ ਆਧਾਰ/ਿਟਊਬ 'ਤੇਕਾਰਬਨ ਿਫਲਮ ਦੀ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਜਮਾਂਹੁੰਦੀ ਹੈ?
Ans 1. ਕਾਰਬਨ ਿਫਲਮ ਪਤੀਰੋਧਕ
2. ਧਾਤੂਿਫਲਮ ਪਤੀਰੋਧਕ
3. ਿਵਸ਼ੇਸ਼ ਪਤੀਰੋਧਕ
4. ਕਾਰਬਨ ਕੰਪੋਿਜਸ਼ਨ ਪਤੀਰੋਧਕ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ: 1. ਕਾਰਬਨ ਿਫਲਮ ਪਤੀਰੋਧਕ (Carbon Film Resistor)
ਵਿਆਖਿਆ:
ਕਾਰਬਨ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਸਰਾਵਿਕ (Ceramic) ਦੀ ਟਿਊਬ ਜਾਂ ਡੰਡੇ (rod) ਉੱਤੇ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਕਾਰਬਨ ਫਿਲਮ ਰੈਜ਼ਿਸਟਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.47
Ans 1. ਦੋਟਰਮੀਨਲਾਂਵਾਲੀ ਆਰਮੇਚਰ ਵਾਇੰਿਡੰਗ
2. ਦੋਟਰਮੀਨਲਾਂਵਾਲੀ ਕੰਪੈਨਸੇਿਟੰਗ ਵਾਇੰਿਡੰਗ
3. ਦੋਟਰਮੀਨਲਾਂਵਾਲੀ ਕੌਿਮਊਟੇਿਟੰਗ ਵਾਇਿਰੰਗ
4. ਦੋਟਰਮੀਨਲਾਂਵਾਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਐਕਸਾਈਟੇਸ਼ਨ ਵਾਇੰਿਡ
ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸਹੀ ਉੱਤਰ 1. ਦੋ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ਵਾਲੀ ਆਰਮੇਚਰ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੀ.ਸੀ. ਮਸ਼ੀਨਾਂ (DC Machines) ਵਿੱਚ ਆਰਮੇਚਰ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਟਰਮੀਨਲਾਂ (A1 ਅਤੇ A2) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰੀ ਸਰਕਟ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.48 ਦੋਵਾਟਮੀਟਰਾਂਦੀ ਰੀਿਡੰਗ ਮਵਾਰ 220 W ਅਤੇ 600 W ਹੈ। ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ ਇਨਪੁੱਟ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ, ਜੇਕਰ ਦੋਵਾਂ ਥੀ-
ਫੇਜ਼ ਿਸਸਟਮ ਿਵੱਚ ਪਾਵਰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਜੋਿੜਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ans 1. 420 W
2. 220 W
3. 600 W
4. 820 W
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 4. 820 W ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਥ੍ਰੀ-ਫੇਜ਼ (Three-phase) ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਦੋ-ਵਾਟਮੀਟਰ ਵਿਧੀ (Two-wattmeter method) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ ਦੋਵਾਂ ਵਾਟਮੀਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਡਿੰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
$Total Power (P) = W_1 + W_2$
ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰੀਡਿੰਗਾਂ:
$W_1 = 220 \, W$
$W_2 = 600 \, W$
ਇਸ ਲਈ, ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ:
$P = 220 + 600 = 820 \, W$
Q.50 2000 ohms ਦੇਕੁਆਇਲ ਪਤੀਰੋਧ ਦੇਨਾਲ 0-1 ਿਮਲੀਐਮਪੀਅਰ ਮੀਟਰ ਗਤੀ 'ਤੇਿਵਚਾਰ ਕਰੋ। ਜਦ 1
ਿਮਲੀਐਮਪੀਅਰ ਮੀਟਰ ਕੁਆਇਲ ਦੇਰਾਹ ਗੁਜਰਦਾ ਹੈਅਤੇ f.s.d. ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਕੁਆਇਲ ਪਤੀਰੋਧ 'ਤੇਿਵਕਸਤ
ਵੋਲਟੇਜ ਿਕੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ?
Ans 1. 1 ਵੋਲਟ
2. 2000 ਵੋਲਟਸ
3. 0.5 ਵੋਲਟਸ
4. 2 ਵੋਲਟਸ
ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਓਮ ਦੇ ਨਿਯਮ (Ohm's Law) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਾਂਗੇ:
$V = I \times R$
ਜਿੱਥੇ:
- $V$ = ਵੋਲਟੇਜ (Voltage)
- $I$ = ਕਰੰਟ (Current) = $1$ ਮਿਲੀਐਂਪੀਅਰ = $1 \times 10^{-3}$ ਐਂਪੀਅਰ ($0.001$ A)
- $R$ = ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (Resistance) = $2000$ ਓਮ ($\Omega$)
ਗਣਨਾ:
$V = 0.001 \, \text{A} \times 2000 \, \Omega$
$V = 2 \, \text{volts}$
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 4. 2 ਵੋਲਟਸ ਹੈ।
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.51 ਸਟਡਰਡ AC ਜੈਨਰੇਟਰ (ਅਲਟਰਨੇ ਟਰ) ______ ਵੋਲਟੇਜ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਆਰੀ ਦੰਦੇਨੁਮਾ ਤਰੰਗ
2. ਕੰਪਲੈਕਸ ਤਰੰਗ
3. ਸਾਈਨ ਵੇਵ-ਫੋਰਮ
4. ਵਰਗ ਤਰੰਗ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. ਸਾਈਨ ਵੇਵ-ਫੋਰਮ (Sine Wave-form)
ਵਿਆਖਿਆ:
ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਰਡ AC ਜੈਨਰੇਟਰ (ਅਲਟਰਨੇਟਰ) ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਕੋਇਲ (coil) ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵੋਲਟੇਜ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਈਨਸੌਇਡਲ (sinusoidal) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਈਨ ਵੇਵ (Sine Wave) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.52 ਲੈਡ ਐਿਸਡ ਸਲ ਿਵੱਚ ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਇਲੈਕਟੋਲਾਈਟ ਕੀ ਿਕਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
Ans 1. ਹਾਈਡੋਕਲੋਿਰਕ ਐਿਸਡ (HCL)
2. ਡਾਇਲੂਟ ਸਲਿਫਊਿਰਕ ਐਿਸਡ (H2SO4
)
3. ਲੈਡ ਪੈਰੋਕਸਾਈਡ ( PbO2
)
4. ਲੈਡ ਸਲਫੇਟ ( PbSO4
)
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 2. ਡਾਇਲੂਟ ਸਲਿਫਊਿਰਕ ਐਿਸਡ (Dilute Sulphuric Acid - $H_2SO_4$)
ਲੈਡ ਐਸਿਡ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਵਜੋਂ ਸਲਿਫਊਿਰਕ ਐਿਸਡ ਅਤੇ ਡਿਸਟਿਲਡ ਵਾਟਰ ਦੇ ਘੋਲ (dilute $H_2SO_4$) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Q.54 ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਜੋਚੁੰਬਕ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਿਜਆਦਾ ਆਕਰਿਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇਹਨ, ਉਹ_____ ਪਦਾਰਥਾਂਵਜਜਾਣੇਜਾਂਦੇਹਨ।
Ans 1. ਲੋਹਚੁੰਬਕੀ
2. ਸਮਚੁੰਬਕੀ
3. ਗੈਰ-ਚੁੰਬਕੀ
4. ਪਤੀਚੁੰਬਕੀ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਲੋਹਚੁੰਬਕੀ (Ferromagnetic)
ਵਿਆਖਿਆ: ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਚੁੰਬਕ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਲੋਹਚੁੰਬਕੀ' (Ferromagnetic) ਪਦਾਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ: ਲੋਹਾ, ਨਿਕਲ ਅਤੇ ਕੋਬਾਲਟ।
Q.55 _________ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇਚ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂਿਵੱਚ ਵਰਤੇਜਾਂਦੇਹਨ ਿਕਿਕ ਕੋਈ ਚੁੰਬਕੀ ਕੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹ
ਹੋਣ ਦੇਕਾਰਨ ਕੋਈ ਆਇਰਨ ਹਾਨੀ ਨਹ ਹੋਵੇਗੀ।
Ans 1. ਆਇਰਨ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
2. ਫੇਰਾਈਟ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
3. ਏਅਰ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
4. ਆਇਲ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ: 3. ਏਅਰ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ (Air Core Transformer)
ਵਿਆਖਿਆ:
ਏਅਰ ਕੋਰ ਟਾਂਸਫਾਰਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੁੰਬਕੀ (ਆਇਰਨ) ਕੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ 'ਆਇਰਨ ਹਾਨੀ' (Iron loss/Core loss) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ (high-frequency) ਵਾਲੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Q.56 ਥਰਮਲ ਿਰਲੇ, ਿਰਲੇਦੀ ਿਕਸ ਸ਼ੇਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?
Ans 1. ਸੰਚਾਲਨ ਿਸਧਾਂਤ
2. ਿਵਭੇਦਕ
3. ਿਟਿਪੰਗ
4. ਕੁਆਂਿਟਟੀ ਸਸਡ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. ਸੰਚਾਲਨ ਿਸਧਾਂਤ (Operating Principle)
ਵਿਆਖਿਆ:
ਥਰਮਲ ਰਿਲੇ (Thermal Relay) ਰਿਲੇ ਦੇ 'ਸੰਚਾਲਨ ਸਿਧਾਂਤ' (Operating Principle) ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਰਮੀ (Heat) ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਰੰਟ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਫੈਲਦੀ ਹੈ (Bimetallic strip) ਅਤੇ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਪ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Q.57 ਿਕਸੇ 200 ohms ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਤੀਰੋਧ (ਕੁਆਇਲ ਪਤੀਰੋਧ) ਵਾਲੇ A P.M.M.C. ਯੰਤਰ ਿਵੱਚ 1 mA ਦਾ ਪੂਰਨ ਪੈਮਾਨਾ
ਿਡਫਲੈਕਸ਼ਨ ਕਰੰਟ ਹੈ। ਇਸ ਯੰਤਰ 20 V ਮਾਪਣ ਦੇਲਈ ਵੋਲਟਮੀਟਰ ਿਵੱਚ ਬਦਿਲਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਗੁਣਕ ਪਤੀਰੋਧ ਦੀ
ਮੁੱਲ ਗਣਨਾ ਕਰੋ।
Ans 1. 1980 ohms
2. 19800 ohms
3. 18000 ohms
4. 18800 ohms
ਇੱਕ P.M.M.C. ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਵੋਲਟਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਗੁਣਕ ਪਤੀਰੋਧ (Multiplier Resistance, $R_m$) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ:
$$R_m = R_s \times (m - 1)$$
ਜਿੱਥੇ:
- $R_s$ = ਯੰਤਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਤੀਰੋਧ (Meter Resistance) = $200 \, \Omega$
- $m$ = ਮਲਟੀਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਫੈਕਟਰ (Multiplication Factor) = $\frac{V}{V_m}$
- $V$ = ਕੁੱਲ ਵੋਲਟੇਜ ਜੋ ਮਾਪਣੀ ਹੈ = $20 \, \text{V}$
- $V_m$ = ਯੰਤਰ ਦੀ ਪੂਰਨ ਪੈਮਾਨਾ ਵੋਲਟੇਜ (Full-scale voltage drop across meter)
ਗਣਨਾ ਦੇ ਪੜਾਅ:
1. $V_m$ ਪਤਾ ਕਰੋ:
$$V_m = I_m \times R_s$$
$$V_m = 1 \, \text{mA} \times 200 \, \Omega = 0.001 \, \text{A} \times 200 \, \Omega = 0.2 \, \text{V}$$
2. $m$ (ਮਲਟੀਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਫੈਕਟਰ) ਪਤਾ ਕਰੋ:
$$m = \frac{V}{V_m} = \frac{20}{0.2} = 100$$
3. $R_m$ (ਗੁਣਕ ਪਤੀਰੋਧ) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ:
$$R_m = 200 \times (100 - 1)$$
$$R_m = 200 \times 99$$
$$R_m = 19800 \, \Omega$$
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 2. 19800 ohms ਹੈ।
Q.58 ਇਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜਾ ਚੁੰਬਕ ਦਾ ਗੁਣ ਨਹ ਹੈ?
Ans 1. ਜੇਕਰ ਇਹ ਆਪਣੇਅਣੂਆਂ ਿਵੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂਹਰੇਕ ਅਣੂਿਵੱਚ ਦੋਧਰੁਵ ਹੋਣਗੇ।
2. ਇਹ ਨੇ ੜਲੇਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਿਵੱਚ ਚੁੰਬਕਤਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3. ਇਹ ਚੁੰਬਕੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਆਕਰਿਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
4. ਇਸ ਿਵੱਚ ਇਕਿਹਰਾ ਧਰੁਵ ਹੈ।
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਕਿਹਰਾ ਧਰੁਵ ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
ਚੁੰਬਕ ਦਾ ਇਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੁੰਬਕ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕਲਾ ਧਰੁਵ (Single Pole) ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਚੁੰਬਕ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਲਵੋ, ਹਰੇਕ ਟੁਕੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਚੁੰਬਕ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਧਰੁਵ (ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ) ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਗੇ।
Q.61 ______ ਇੱਕ ਿਸੰਗਲ ਯੰਤਰ ਹੈ, ਜੋਕਰੰਟ, ਵੋਲਟੇਜ ਅਤੇਪਤੀਰੋਧ ਮਾਪਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਮਲਟੀਮੀਟਰ
2. ਕਲਪ-ਮੀਟਰ
3. PF ਮੀਟਰ
4. ਐਨਰਜੀ ਮੀਟਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ:
1. ਮਲਟੀਮੀਟਰ
ਵਿਆਖਿਆ:
ਮਲਟੀਮੀਟਰ (Multimeter) ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਰੰਟ (Current), ਵੋਲਟੇਜ (Voltage) ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (Resistance) ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ VOM (Volt-Ohm-Milliammeter) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.62 ਜਦਸਰਿਕਟ ਰਾਹ ਕੋਈ ਰੀਐਕਿਟਵ ਪਾਵਰ ਨਹ ਹੈਅਤੇਇਸ ਲਈ ਐਪਰਟ ਪਾਵਰ (kVA), ਰੀਅਲ ਪਾਵਰ (kW) ਦੇ
ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਇਸ ਮਾਮਲੇਿਵੱਚ ਪਾਵਰ ਫੈਕਟਰ ਦੇਮੁੱਲ _________ ਵਜਿਦੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
Ans 1. 1
2. 6
3. 4
4. –1
ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਹੀ ਜਵਾਬ 1 ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੀਐਕਟਿਵ ਪਾਵਰ (Reactive Power) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਰਕਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਰੈਜ਼ਿਸਟਿਵ' (Purely Resistive) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਐਪਰੈਂਟ ਪਾਵਰ (Apparent Power) ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਪਾਵਰ (Real Power) ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਾਵਰ ਫੈਕਟਰ (Power Factor) ਦਾ ਮੁੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ 1 (Unity) ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ: 1
Q.63 ਇਹਨਾਂਿਵੱਚਿਕਹੜੀ ਧਾਤਾਂਦੀ ਪਮੁੱਖ ਿਵਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਹ ਹੈ?
Ans 1. ਇਹ ਵਧੀਆ ਿਬਜਲਈ ਚਾਲਕ ਹਨ।
2. ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਲ ਅਤੇਸਬ-ਸ਼ਲਾਂ ਿਵੱਚ ਇਲੈਕਟਾਨ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂਤਦੂਜੇਿਵੱਚ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕਦੇਹਨ।
3. ਇਹ ਵਧੀਆ ਿਬਜਲਈ ਚਾਲਕ ਨਹ ਹਨ।
4. ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਰਾਹ ਚਾਰਜ ਲੈਕੇਜਾਂਦੀਆਂਹਨ।
ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ: 3. ਇਹ ਵਧੀਆ ਿਬਜਲਈ ਚਾਲਕ ਨਹ ਹਨ।
ਵਿਆਖਿਆ:
ਧਾਤਾਂ (Metals) ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਚਾਲਕ (Good Conductors) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ "ਇਹ ਵਧੀਆ ਬਿਜਲਈ ਚਾਲਕ ਨਹੀਂ ਹਨ" ਗਲਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੋਂ ਵਿਕਲਪ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.64 ਘੱਟ ਪਾਵਰ ਫੈਕਟਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ _________ ਦੇਕਾਰਨ ਹੈ।
Ans 1. ਸਰਿਕਟ ਿਵੱਚ ਰੀਐਕਿਟਵ ਪਾਵਰ ਪਵਾਹ
2. ਚ ਵੋਲਟੇਜ
3. ਸਰਿਕਟ ਿਵੱਚ ਐਕਿਟਵ ਪਾਵਰ ਪਵਾਹ
4. ਿਸੰਗਲ-ਫੇਿਜ਼ੰਗ ਪਭਾਵ ਦੁਆਰਾ ਦੋਫੇ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈ: 1. ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਰੀਐਕਟਿਵ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰਵਾਹ
ਵਿਆਖਿਆ:
ਘੱਟ ਪਾਵਰ ਫੈਕਟਰ (Low Power Factor) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਇੰਡਕਟਿਵ ਲੋਡ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਟਰਾਂ, ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰਾਂ ਆਦਿ) ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੀਐਕਟਿਵ ਪਾਵਰ (Reactive Power) ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੀਐਕਟਿਵ ਪਾਵਰ ਸਰਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਾਵਰ ਫੈਕਟਰ ਉੱਨਾ ਹੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।
Q.65 ਜਰਮੇਨੀਅਮ ਟਾਂਿਜਸਟਰ ਿਵੱਚ ਹਰੇਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ਲਈ _______ ਫਾਰਵਰਡ ਪਤੀਰੋਧ ਅਤੇਉਲਟ ਿਦਸ਼ਾ ਿਵੱਚ ______ ਪਤੀਰੋਧ
ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਅਨੰ ਤ; ਮੱਧਮ
2. ਚ; ਬਹੁਤ ਘੱਟ
3. ਮੱਧਮ; ਅਨੰ ਤ
4. ਬਹੁਤ ਘੱਟ; ਚ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 4. ਬਹੁਤ ਘੱਟ; ਉੱਚ ਹੈ।
ਜਰਮੇਨੀਅਮ ਟ੍ਰਾਂਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ, ਫਾਰਵਰਡ ਬਾਇਸ (Forward bias) ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਵਰਸ ਬਾਇਸ (Reverse bias/ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ) ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਉੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
(ਨੋਟ: ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਿਕਲਪ 4 ਵਿੱਚ 'ਚ' ਅੱਖਰ ਟਾਈਪਿੰਗ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ 'ਉੱਚ' ਹੈ।)
Q.66 ਿਬਜਲਈ ਮਾਪਕ ਯੰਤਰ ________ ਅਰਥ ਦੇਿਕਸੇਵੀ ਦੋਿਬੰਦੂਆਂਿਵਚਕਾਰ ਪਤੀਰੋਧ ਮਾਪਣ ਦੇਲਈ ਵਰਿਤਆ ਜਾਂਦਾ
ਹੈ।
Ans 1. ਮਲਟੀਮੀਟਰ
2. ਐਮਮੀਟਰ
3. ਵੋਲਟਮੀਟਰ
4. ਅਰਥ ਟੈਸਟਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 4. ਅਰਥ ਟੈਸਟਰ
ਵਿਆਖਿਆ:
ਅਰਥ ਟੈਸਟਰ (Earth Tester) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਅਰਥਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪਤੀਰੋਧ (Resistance) ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Q.67 ਉਪਕਰਨ ਜਾਂਚਣ ਅਤੇਸਰਿਕਟ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਏ/ਇਸਦੀ ਪਾਵਰ ਘੱਟ ਕੀਤੇਿਬਨਾਂਲਾਈਵ ਚਾਲਕ ਮਾਪਣ ਲਈ
_______ ਦੀ ਵਰਤਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Ans 1. ਓਹਮਮੀਟਰ
2. ਟੰਗ ਟੈਸਟਰ
3. ਵੋਲਟਮੀਟਰ
4. ਐਮਮੀਟਰ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 2. ਟੰਗ ਟੈਸਟਰ (Tong Tester) ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
ਟੰਗ ਟੈਸਟਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲੈਂਪ ਮੀਟਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਉਪਕਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਤੋੜੇ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲਾਈਵ ਚਾਲਕ (conductor) ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਿ ਰਹੀ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Q.70 ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇਪਾਸੇ N ਤਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇਪਾਸੇ P ‘ਤੇਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਹੋਲਾਂਲਈ ਇਲੈਕਟਾਨ ਥਾਂਬਦਲੀ ____________ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ
ਹੈ।
Ans 1. ਫਾਰਵਰਡ ਵੋਲਟੇਜ
2. ਬੈਰੀਅਰ ਵੋਲਟੇਜ
3. ਕੈਰੀਅਰ ਵੋਲਟੇਜ
4. ਿਰਵਰਸ ਵੋਲਟੇਜ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 2. ਬੈਰੀਅਰ ਵੋਲਟੇਜ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇੱਕ P-N ਜੰਕਸ਼ਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ P-ਟਾਈਪ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਲ (holes) ਅਤੇ N-ਟਾਈਪ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ (diffuse) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਸ਼ਟ (recombine) ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬਿਜਲਈ ਖੇਤਰ (electric field) ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੈਰੀਅਰ ਵੋਲਟੇਜ (ਜਾਂ ਪੋਟੈਂਸ਼ੀਅਲ ਬੈਰੀਅਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.72 ਤਰੰਗ ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਿਵੱਚ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਮਾਰਗਾਂਦੀ ਸੰਿਖਆ ਿਕੰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ?
Ans 1. 2 × ਧਰੁਵਾਂਦੀ ਸੰਿਖਆ × ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਦੇਪਲੈਕਸ
2. ਧਰੁਵਾਂਦੀ ਸੰਿਖਆ × ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਦੇਪਲੈਕਸ
3. 2 × ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਦੇਪਲੈਕਸ
4. 4 × ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਦੇਪਲੈਕਸ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 3. 2 × ਵਾਇੰਿਡੰਗ ਦੇ ਪਲੈਕਸ ਹੈ।
ਤਰੰਗ ਵਾਇੰਡਿੰਗ (Wave Winding) ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਮਾਰਗਾਂ (Parallel Paths) ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ $A = 2P$ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ $P$ ਵਾਇੰਡਿੰਗ ਦਾ ਪਲੈਕਸ (plex) ਹੈ।
Q.73 ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਮੋਟਰ ਦੀ ਸਿਲਪ ਪਤੀਸ਼ਤ ਗਣਨਾ ਕਰੋ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ 700 rpm ਦੀ ਵਾਸਤਿਵਕ ਗਤੀ ਨਾਲ 50 ਚੱਕਰਾਂ (cycles)
ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਾਲੇ 8 ਧਰੁਵ ਘੁੰਮਦੇਹਨ।
Ans 1. 4.66%
2. 5%
3. 6.66%
4. 3%
ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ:
1. ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸਪੀਡ ($N_s$) ਦੀ ਗਣਨਾ
ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸਪੀਡ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$N_s = \frac{120 \times f}{P}$$
ਜਿੱਥੇ:
- $f$ (ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ) = 50 Hz
- $P$ (ਪੋਲ/ਧਰੁਵ) = 8
$$N_s = \frac{120 \times 50}{8} = \frac{6000}{8} = 750 \text{ rpm}$$
2. ਸਿਲਪ ($\%S$) ਦੀ ਗਣਨਾ
ਸਿਲਪ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ:
$$\%S = \frac{N_s - N_r}{N_s} \times 100$$
ਜਿੱਥੇ:
- $N_s$ (ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸਪੀਡ) = 750 rpm
- $N_r$ (ਵਾਸਤਵਿਕ ਗਤੀ/ਰੋਟਰ ਸਪੀਡ) = 700 rpm
$$\%S = \frac{750 - 700}{750} \times 100$$
$$\%S = \frac{50}{750} \times 100$$
$$\%S = \frac{1}{15} \times 100 = 6.66\%$$
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 3. 6.66%
Q.75 ਦੋਵਾਟਮੀਟਰਾਂਦੀ ਰੀਿਡੰਗ ਮਵਾਰ 200 W ਅਤੇ 110 W ਹੈ। ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ ਇਨਪੁੱਟ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ, ਜੇਕਰ ਦੋਵਥੀ ਫੇਜ਼
ਿਸਸਟਮ ਿਵੱਚ ਪਾਵਰ ਮਾਪਣ ਦੇਲਈ ਜੋੜੇਗਏ ਹਨ।
Ans 1. 620 W
2. 90 W
3. 200 W
4. 310 W
ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ ਇਨਪੁੱਟ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਦੋ-ਵਾਟਮੀਟਰ ਵਿਧੀ (Two-wattmeter method) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਇਸ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਫੇਜ਼ ਸਿਸਟਮ (Three-phase system) ਦੀ ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ ਦੋਵੇਂ ਵਾਟਮੀਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਡਿੰਗਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗਣਨਾ:
- ਵਾਟਮੀਟਰ 1 ਦੀ ਰੀਡਿੰਗ ($W_1$) = 200 W
- ਵਾਟਮੀਟਰ 2 ਦੀ ਰੀਡਿੰਗ ($W_2$) = 110 W
ਕੁੱਲ ਪਾਵਰ ($P$) = $W_1 + W_2$
$P = 200 W + 110 W$
$P = 310 W$
ਸਹੀ ਉੱਤਰ:
4. 310 W
BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM
Q.76 10000 ਓਹਮ ਤੱਕ ਦੇਪਤੀਰੋਧ ਵਾਲੇਹੀਟਰ ਪਤੀਰੋਧ _______ ਪਤੀਰੋਧ ਵਜਵਰਗੀਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Ans 1. ਬਹੁਤ ਚ
2. ਿਨਮਨ
3. ਦਰਿਮਆਨੇ
4. ਚ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 3. ਦਰਿਮਆਨੇ (Medium) ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (Resistance) ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
- ਨਿਮਨ (Low) ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ: 1 ਓਮ ਤੋਂ ਘੱਟ।
- ਦਰਿਮਆਨੇ (Medium) ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ: 1 ਓਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100,000 (100k) ਓਮ ਤੱਕ।
- ਉੱਚ (High) ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ: 100,000 ਓਮ ਤੋਂ ਵੱਧ।
ਇਸ ਲਈ, 10,000 ਓਮ ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਨੂੰ ਦਰਿਮਆਨੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Q.77 ਦੋਡਾਇਓਡ ਫੁਲ ਵੇਵ ਰੈਕਟੀਫਾਇਰ ਿਵੱਚ, 2.4 amps ਦੇਲੋੜਦੇਲੋਡ ਕਰੰਟ ਦੇਨਾਲ, ਉਪਯੋਗ ਕੀਤੇਗਏ ਡਾਇਓਡਾਂਦੀ
ਕਰੰਟ ਰੇਿਟੰਗ ਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
Ans 1. 1.5 amps
2. 1.2 amps
3. 2.4 amps
4. 0.6 amps
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 2. 1.2 amps ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
ਇੱਕ ਦੋ-ਡਾਇਓਡ ਫੁੱਲ-ਵੇਵ ਰੈਕਟੀਫਾਇਰ (Center-tapped full-wave rectifier) ਵਿੱਚ, ਹਰ ਡਾਇਓਡ ਸਿਰਫ ਅੱਧੇ ਚੱਕਰ (half cycle) ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਕਰੰਟ ਸੰਚਾਲਿਤ (conduct) ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰੇਕ ਡਾਇਓਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਔਸਤ ਕਰੰਟ ਲੋਡ ਕਰੰਟ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਲੋਡ ਕਰੰਟ ($I_{load}$) = 2.4 amps
- ਡਾਇਓਡ ਕਰੰਟ ਰੇਟਿੰਗ = $\frac{I_{load}}{2} = \frac{2.4}{2} = 1.2 \text{ amps}$
ਇਸ ਲਈ, ਡਾਇਓਡ ਦੀ ਕਰੰਟ ਰੇਟਿੰਗ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1.2 amps ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Q.78 ਚੁੰਬਕੀ ਪਵਾਹ ਿਵੱਚ ਪਿਰਵਰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਿਰਤ EMF ਲਈ ਫੈਰਾਡੇਦੇਸਮੀਕਰਨ ______ ਦੇਰੂਪ ਿਵੱਚ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਹੈ।
Ans 1. EMF = −N(ΔΦ/Δt)
2. EMF = (ΔΦ/NΔt)
3. EMF = −N(Δt/ΔΦ)
4. EMF = N(Δt/ΔΦ)
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 1. EMF = −N(ΔΦ/Δt) ਹੈ।
ਵਿਆਖਿਆ:
ਫੈਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਕੋਇਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੇਰਿਤ EMF (Electromotive Force) ਚੁੰਬਕੀ ਫਲਕਸ (Magnetic Flux) ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਦਰ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਨੁਪਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣਿਤਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ:
$$\text{EMF} = -N \frac{\Delta\Phi}{\Delta t}$$
- N: ਕੋਇਲ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਾਂ (turns) ਦੀ ਗਿਣਤੀ।
- ΔΦ: ਚੁੰਬਕੀ ਫਲਕਸ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ।
- Δt: ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ।
- ਨੈਗੇਟਿਵ ਚਿੰਨ੍ਹ (-): ਲੈਂਜ਼ ਦੇ ਨਿਯਮ (Lenz's Law) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਪ੍ਰੇਰਿਤ EMF ਉਸ ਕਾਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Q.79 ਲਪ ਿਵੱਚ ਿਫਲਾਮਟ ਦੇਤੌਰ 'ਤੇਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇਟੰਗਸਟਨ ਦਾ ਿਪਘਲਾਓ ਅੰਕ ਿਕੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Ans 1. 3410 ਿਡਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ
2. 2000 ਿਡਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ
3. 3100 ਿਡਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ
4. 2300 ਿਡਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: 1. 3410 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ
ਲੈਂਪ (ਬਲਬ) ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੰਗਸਟਨ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਦਾ ਪਿਘਲਾਓ ਅੰਕ (melting point) ਲਗਭਗ 3410°C ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਉੱਚ ਪਿਘਲਾਓ ਅੰਕ ਕਾਰਨ ਟੰਗਸਟਨ ਨੂੰ ਫਿਲਾਮੈਂਟ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾ ਪਿਘਲੇ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੇ।
Q.80 ਕੰਟਰੀ ਦੇਆਧਾਰਤ ਪਿਰਵਰਤਨੀ ਕਰੰਟ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ 50 Hz ਜਾਂ 60 Hz ਹੈ,, ਜਦਿਕ ਪਤੱਖ ਕਰੰਟ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ
__________ ਹੈ।
Ans 1. 60 Hz
2. 50 Hz
3. ਜ਼ੀਰੋ
4. 220 Hz
ਸਹੀ ਉੱਤਰ 3. ਜ਼ੀਰੋ ਹੈ।
ਸਿੱਧਾ ਕਰੰਟ (Direct Current - DC) ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ (frequency) 0 Hz ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- BOOK BUY LINK-#https://www.apnitest.in/shop/pspcl-alm-assistant-lineman-book-and-test-series-in-punjabi-language-2026-335?search=ALM